Đảo Lý Sơn được ví như “viên ngọc quý” đầy kiêu hãnh của tỉnh Quảng Ngãi, với cảnh quan thiên nhiên kỳ vĩ được kiến tạo từ những đợt phun trào núi lửa triệu năm. Không chỉ vậy huyện đảo Lý Sơn còn mang ý nghĩa chiến lược về bảo vệ chủ quyền và là giao thoa nền văn hoá, lịch sử hào hùng của dân tộc.
Lý Sơn là huyện đảo thuộc phía Đông Bắc tỉnh Quảng Ngãi đóng vai trò như vọng gác tiền tiêu bảo vệ vùng biển miền Trung. Huyện đảo Lý Sơn cách đất liền khoảng 15 hải lý (tương đương gần 28 km). Du khách và người dân có thể di chuyển từ cảng Sa Kỳ ra đảo thuận tiện bằng các hãng tàu cao tốc hiện đại.
Huyện đảo Lý Sơn có tổng diện tích đất tự nhiên khá khiêm tốn nhưng được kiến tạo từ ba hòn đảo chính:
Di sản lớn nhất mà thiên nhiên ban tặng cho Lý Sơn đó là dấu tích của 5 ngọn núi lửa đã tắt (Thới Lới, núi Giếng Tiền). Quá trình núi lửa phun trào và kiến tạo địa chất từ hàng triệu năm trước đã hình thành nên những vách đá trầm tích bên bờ biển và hệ thống hang động kỳ vĩ như: Chùa Hang, Hang Câu, cổng Tò Vò bằng đá tự nhiên độc nhất vô nhị.
Lý Sơn mang đặc trưng khí hậu nhiệt đới gió mùa với hai mùa rõ rệt: mùa khô (từ tháng 3 đến 8) và mùa mưa bão (từ tháng 9 đến tháng 2 năm sau). Mùa khô là thời điểm lý tưởng để du lịch đảo Lý Sơn với khí hậu thuận lợi và biển trong xanh thích hợp cho các hoạt động tham quan.
Huyện đảo Lý Sơn còn được thiên nhiên ưu đãi với tài nguyên biển đa dạng với những rạn san hô phong phú và đa dạng sinh học. Đây cũng là nơi trú ngụ của các loài hải sản, hải sâm, cá biển và rong biển quý như: rong câu, rong nho… mang lại nguồn thuỷ sản dồi dào.
Về mặt địa chất đảo Lý Sơn được hình thành nhờ các đợt phun trào dưới lòng đại dương và hình thành nên lớp đất đỏ bazan màu mỡ được phong hoá từ núi lửa thuận lợi phát triển nông nghiệp. Từ hàng thế kỷ trước triều đình nhà Nguyễn đã chọn Lý Sơn là căn cứ chiến lược khẳng định và thực thi chủ quyền đối với quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Đảo Lý Sơn cũng là cái nôi nuôi dưỡng những người con kiên trung, sẵn sàng gác lại tình riêng để ra khơi bảo vệ bờ cõi của dân tộc.
Lịch sử ghi danh các bậc tiền hiền Lý Sơn nằm trong Hải đội Hoàng Sa kiêm quản Bắc Hải. Hằng năm, theo lệnh vua, những binh phu từ Lý Sơn lại dong buồm trên những chiếc thuyền câu đơn sơ hướng thẳng ra quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa để đo đạc hải trình, cắm mốc chủ quyền và thu lượm sản vật, chấp nhận một đi không trở về.
Hiện nay huyện đảo Lý Sơn có mật độ dân số khá cao so với các huyện đảo khác trong cả nước, với hơn 22.000 dân sinh sống chủ yếu tại Đảo Lớn. Đời sống của người dân Lý Sơn gắn liền với biển cả và ruộng đồng. Hai ngành nghề huyết mạch nuôi sống bao thế hệ nơi đây là nghề đi biển (đánh bắt, khai thác thủy hải sản xa bờ) và nghề nông (trồng hành, tỏi trên đất cát núi lửa). Cư dân Lý Sơn có đời sống tinh thần và tâm linh phong phú thờ cúng cá Ông (cá voi), các vị thần biển và các bậc tiền hiền có công mở cõi.
Kinh tế: Lý Sơn được mệnh danh là “Vương quốc tỏi” nổi tiếng với hương vị tỏi thơm ngon và chứa hàm lượng tinh dầu cao. Bên cạnh tỏi cô đơn, hành cũng là nguồn thu nhập nông nghiệp chủ lực của người dân huyện đảo. Với đội tàu đánh bắt xa bờ hùng hậu, ngư dân Lý Sơn mang về sản lượng hải sản lớn mỗi năm.
Những năm gần đây du lịch Lý Sơn bứt phá mạnh mẽ và trở thành ngành kinh tế mũi nhọn mới. Vẻ đẹp hoang sơ cùng các giá trị văn hóa tâm linh đã thu hút hàng trăm nghìn lượt du khách mỗi năm. Cùng với phát triển du lịch, hệ thống nhà hàng, khách sạn, homestay và các dịch vụ vận chuyển, bán hàng lưu niệm, đặc sản (tỏi, mực khô, rong biển) trên đảo phát triển nhộn nhịp.
Văn hoá: Về văn hoá đảo Lý Sơn là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, lễ hội tâm linh lớn và thiêng liêng nhất trên đảo. Lễ hội tri ân, tế sống và thả thuyền tế ra biển để tưởng nhớ những người lính Hoàng Sa năm xưa đã ngã xuống vì chủ quyền Tổ quốc. Lý Sơn sở hữu hệ thống di tích: Đình làng An Vĩnh, Đình làng An Hải, Chùa Hang, Chùa Đục và Nhà trưng bày đội Hoàng Sa… Cùng nền văn hoá dân gian với điệu hò bả trạo, đua thuyền truyền thống tứ linh…
Hạ tầng giao thông kết nối đảo với đất liền được đầu tư với quy mô lớn và hiện đại. Trong đó phải kể tới đội tàu cao tốc hiện đại (Phú Quốc Express, An Vĩnh Express, Siêu tốc Hoà Bình, Super Biển Đông) hoạt động tại cảng Sa Kỳ rút ngắn thời gian di chuyển từ đất liền đi Lý Sơn chỉ khoảng 35 - 45 phút.
Con đường độc đạo ven biển quanh Đảo Lớn đã được nhựa hóa, bê tông hóa khang trang. Du khách có thể dễ dàng di chuyển tham quan các địa điểm bằng xe máy, xe điện hoặc xe ô tô du lịch. Kể từ khi có điện lưới quốc gia kéo bằng cáp ngầm dưới biển, bộ mặt Lý Sơn đã thay đổi hoàn toàn. Hệ thống cung cấp nước sạch được đầu tư, sóng viễn thông phủ khắp và các cơ sở lưu trú từ bình dân đến cao cấp ngày càng hoàn thiện, đáp ứng tốt nhu cầu của du khách.
Xem thêm:
Đảo Lý Sơn mắt xích quan trọng và là điểm nhấn độc đáo trong tam giác du lịch biển đảo miền Trung: Con đường di sản miền Trung - Lý Sơn - Quy Nhơn góp phần nâng cao vị thế du lịch Việt Nam trên bản đồ quốc tế.
Tác giả: Quản lý
